Béo phì đã trở thành đại dịch toàn cầu, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và là một bệnh lý mãn tính toàn thân. Năm 2000, Tổ chức y tế thế giới đã xuất bản chuyên khảo “ Béo phì- dự phòng và kiểm soát nạn dịch toàn cầu” và cảnh báo các quốc gia phát triển và đang phát triển cần hành động ngay để đối phó với đại dịch này.

Nước Mỹ là quốc gia giàu nhất và cũng là nước đứng đầu về tỷ lệ thừa cân, béo phì. Tính chung toàn nước Mỹ có đội quân thừa cân, béo phì khoảng 100 triệu, đủ mọi lứa tuổi. Chi phí hàng năm để điều trị các bệnh do béo phì gây ra tốn khoảng 75 tỷ USD. Ngày 4.4.2007 quĩ Robert Wood Johnson thông báo sẽ chi ra 500 triệu USD để ngăn ngừa béo phì ở trẻ em. Theo đánh giá của Robert wood thì nước Mỹ có 25 triệu trẻ < 17 tuổi thừa cân, béo phì, mỗi năm chi phí cho đối tượng này tới 14 tỷ USD. Nước Anh thống kê cũng có tới ¾ người trưởng thành thừa cân, béo phì. Chi phí hàng năm tốn tới 7,4 tỷ bảng Anh. Ở Australia có khoảng 30% dân số thừa cân, béo phì, hàng năm chi phí cho điều trị và những biến chứng tốn khoảng 21 tỷ đô-la Úc. Tại châu Á tỷ lệ thừa cân, béo phì nhìn chung chiếm khoảng 24,1%. Ở Việt Nam theo Viện dinh dưỡng quốc gia thông báo (2006) thì có 16,3% người trưởng thành thừa cân, béo phì (BMI ≥ 23), trong đó tiền béo phì chiếm 9,7%, béo phì độ I chiếm 6,2%. Phụ nữ mắc thừa cân, béo phì cao hơn nam giới với tỷ lệ 18,1% so với nam giới 14,6%. Trẻ em 4-6 tuổi chiếm 4,9% ở Hà Nội, còn ở thành phố Hồ chí Minh 6% trẻ dưới 6 tuổi thừa cân, béo phì và 22,7% trẻ học cấp I thừa cân, béo phì. Nghiên cứu của Lê Nguyễn Trung Đức Sơn tại thành phố Hồ chí Minh cho thấy tỷ lệ mắc Hội chứng chuyển hóa theo phân loại của NCEP ATP III ở người trưởng thành là 12%. Hội chứng chuyển hóa liên quan chặt chẽ với béo bụng, yếu tố nguy cơ của cao huyết áp, tiểu đường type II và nhồi máu cơ tim.

Béo phì gây ảnh hưởng trầm trọng đến tim mạch, hô hấp, nội tiết, xương khớp, chuyển hóa và tâm lý. Trong phạm vi bài viết này chúng tôi chỉ đề cập đến một vấn đề đặc biệt : Béo phì và tình dục.

Tình dục lâu nay là một vấn đề cấm kỵ, mọi người ngại đề cập đến bởi những định kiến của văn hóa phương Đông. Trước sự bùng nổ thông tin: phim ảnh, internet, báo chí…người Việt Nam nói chung và lớp trẻ nói riêng bắt đầu có cái nhìn thoáng hơn về tình dục. Nếu trước đây ông cha ta coi tình dục là để truyền giống, người phụ nữ chỉ nội trợ, sinh con thì ngày nay tình dục được coi là nhu cầu hưởng thụ rồi mới đến nhu cầu kế thừa. Một định nghĩa về con tạm coi là chấp nhận “Con là sự kéo dài cái tôi của cha mẹ”. Cũng như các cơ quan chuyên biệt khác cơ quan sinh sản, nơi thực hiện chức năng tình dục thường xuyên có những trục trặc. Lớp trẻ dậy thì bỗng thấy mình được sở hữu một cơ thể lớn nhanh, mọc lông, mọc râu, con gái có ngực, có kinh, con trai mộng tinh…chúng bắt đầu khám phá cơ thể. Hầu như các cô bé, cậu bé không hài lòng với cơ thể của mình. Con gái lo lắng về bộ ngực, con trai, đàn ông thắc mắc về kích thước của dương vật. Có thể nói thắc mắc về dương vật xuyên suốt từ thế kỷ này sang thế kỷ khác mà chưa có điểm dừng. Nhũng trục trặc về hoạt động tình dục cũng gây phiền toái cho nhiều người ở cả hai giới, thậm chí là  có khi ảnh huởng đến xã hội làm chao đảo cả một gia đình.

NGƯỢC DÒNG LỊCH SỬ TÌNH DỤC HỌC

Tình dục là một phần thiết yếu trong đời sống con người. Từ buổi sơ khai, nhân loại đã biết tình dục là cội nguồn của sự sinh tồn, phát triển nòi giống và hạnh phúc .

Vào hàng ngàn năm trước, lục địa Á Châu sớm triển khai các sinh hoạt tình dục trong các cộng đồng cư dân. Nhiều dân tộc theo hướng phồn thực có nhiều lễ hội tín ngưỡng dân gian rất long trọng, vừa nghiêm túc vừa hào hứng.

Ở nước ta thời kỳ đồ đồng (2000 năm trước công nguyên) dấu ấn của tình dục là khạp Đào Thịnh hiện đang trưng bày ở Viện Bảo tàng Lịch Sử Hà nội. Trên nắp khạp có chạm hình 4 cặp nam nữ đang làm tình. Theo Giáo sư sử học Lê văn Lan “Tương người phụ nữ nằm dưới, cởi trần, vú nhọn, chân duỗi thẳng, hai tay ôm  lưng người đàn ông. Tượng người đàn ông tóc xoã rộng ra ngang vai, hai tay ôm quấn lấy người đàn bà…dương vật được chú ý thể hiện nên hơi quá khổ…”

Khoảng 1000 năm trước công nguyên kinh Cựu ước của người Do Thái đã đề ra một số qui định giống như Luật bây giờ. Ví dụ trong Mười điều răn việc ngoại tình bị cấm và sinh hoạt tình dục đồng giới (đồng tính ái) bị kết án. Tuy nhiên thời kỳ này sinh hoạt tình dục được coi như một sự thích thú chứ không phải là điều tội lỗi. Dù vậy các ràng buộc về hôn nhân rất khắc nghiệt. Phụ nữ thời đó luôn là kẻ tôi tớ và phải ngủ…dưới bếp, khi nào ông chồng cần “làm ăn” theo nghĩa truyền giống thì cho lên nhà trên.

Tại Trung Quốc xưa, người ta khuyến khích sinh hoạt tình dục trong cộng đồng cư dân nhiều địa phương với mục đích truyền giống, càng sinh nhiều con trai càng tốt. Các tác phẩm cho đến thời nay vẫn còn nguyên giá trị. Tiêu biểu là Tố nữ kinh, một tác phẩm mang tính văn học mô tả cuộc trao đổi giữa nhà vua và người đẹp Tố Nữ về sự điều hòa ái ân trong đời sống con người.

Thời Chiến Quốc (khoảng 300 năm trước công nguyên) Sở Tương Vương đi du ngoạn núi Vu bên dòng Trường giang. Trong mơ nhà vua thấy một thiếu nữ đẹp như tiên giáng trần tự xưng là Thần nữ Vu Sơn đến để “phục vụ” Vua. Rạng sáng Thần nữ  giã từ mà nói rằng “Thần thiếp như áng mây tan trong sương mờ buổi sáng, nhưng khi màn đêm buông xuống, thiếp sẽ lại đến với bệ hạ như một cơn mưa rào…”.Có lẽ vì thế sau này các nhà văn ví giao hợp là “cuộc mây mưa” bởi nó đem lại niềm đam mê, thích thú tột đỉnh.

Tình dục học phương Đông, đặc biệt là Trung Quốc chịu ảnh hưởng rất nhiều của Lão học. Bộ sách Lão học (300 năm trước công nguyên) gồm Lão tử Đạo đức kinh và những tác phẩm của Trang Tử và Liệt Tử gồm khoảng 1.454 trước tác được nhà nghiên cứu Necham đánh giá “là hệ thống tư tưởng huyền bí nhất của loài người…”. Tiếc thay  hầu hết những tác phẩm này đã bị thất truyền. Sau này họ biết là đế quốc Nhật đã mang về nước Nhật, tác giả Đan Ba Khang Lại viết năm 982 với tên gọi Y Tâm Phương, lưu hành dưới dạng chép tay. Cho đến năm 1854 cuốn sách này mới được xuất bản. Dựa trên Y Tâm Phương  tác giả Diệp Đức Huy đã biên soạn : Tố nữ Kinh, Huyền nữ Kinh, Ngọc phòng bí quyết và Ngọc Phòng chi yếu. Trong “Nam nữ phòng trung bí pháp” nói về “kỹ thuật phòng the” đã cho thấy người xưa quan tâm và coi trọng cách làm tình. Trong các tác phẩm tràn ngập quan điểm Lão học của Trung Quốc, tình dục được xem là cách kéo dài tuổi thọ, đạt được trường sinh bất lão! Kỹ thuật mây mưa trong Âm Dương Dưỡng sanh Chỉ Đạo khuyên người đàn ông hoàn tinh tức là làm chủ phản xạ xuất tinh. Ở nước ta danh y Tuệ Tĩnh (Thế kỷ XVI) cũng có câu “Bế tinh, dưỡng khí, tồn thần, thanh tâm, quả dục, thủ chân, luyện hình ”khuyên đàn ông không sinh hoạt tình dục vô độ, nếu có sinh hoạt thì nên tập thuật “bế tinh” để giữ cơ thể khoẻ mạnh.

Ở Ấn Độ thời cổ đại, tình dục mang tính tôn giáo có đền thiêng thờ phụng với hàng ngàn phù điêu chạm khắc các cách thế giao hoan được đề cao và truyền bá, có giáo sĩ hiền minh thuyết giảng giáo lý và kỳ thư Kama Sutra được coi là kinh văn, do hiền sĩ Vatxyayana soạn viết vào khoảng thế kỷ thứ 3 sau Công Nguyên, nói về lạc dục, dạy cách làm tình được quan niệm là bổn phận thiêng liêng, cao thượng của loài người. 30 tư thế làm tình  thời đó đã được đề xuất  không thua kém gì … phim sex thời hiện đại.

Các dân tộc vùng Tây Á cũng sớm triển khai quan điểm tôn vinh tình dục, đã sáng tạo ra ngôi sao 6 cánh là biểu tượng phối hợp hai hình thể sinh dục nam nữ. Ngôi sao 6 cánh này hình thành do 2 tam giác cân, gồm một cái có đầu nhọn chỉa lên, biểu tượng cho dương vật và một cái có đầu nhọn chúc xuống là biểu tượng của âm vật. Ngôi sao 6 cánh từ khá lâu được khắc trên vách đá núi, đặt để trên bàn thờ thiêng, đề cao trong thư văn và cho đến nay, còn được in trên hiệu kỳ, quốc kỳ, trong đó có cờ nước Israel.

Tại Việt Nam, từ ngàn xưa, ở vùng đất cổ Bắc bộ có các lễ hội truyền thống với nghi thức phồn thực, bao gồm đám rước “nõn nường” và điệu vũ “kết hợp âm dương” khá vui nhộn và hiện thực; ở Trung bộ ngày nay còn lưu giữ những Linga và Yoni trong các tháp, đền thờ của người Chămpa xưa, thể hiện tín ngưỡng dân gian về thần sáng tạo qua biểu trưng Linga (dương vật), có từ các thế kỷ thứ 6 đến thế kỷ thứ 13, ở Nam bộ cũng còn dấu tích của 2 vật thờ này của đế chế Phù Nam, từ thế kỷ đầu Công Nguyên đến thế kỷ thứ 6, theo tín ngưỡng Ấn Độ giáo cổ đại.

Tuy nhiên, tất cả hiện tượng vừa kể chỉ mang tính chất đề cao, truyền bá lạc dục và mong cầu sinh sôi nẩy nở nòi giống, không chú ý tới những trắc ẩn, khổ đau do tình dục gây ra hoặc sẵn có trong bản thể gây trở ngại cho cuộc phối ngẫu.

Tới cuối thế kỷ 19, tình dục học mới thành hình đúng nghĩa theo khoa học phương Tây, khởi đầu ở châu Âu, tiếp liền khai triển thêm ở châu Mỹ, bao gồm những công trình nghiên cứu về các trạng thái tình dục bình thường và bất cập của con người, kể cả việc phòng ngừa, chữa trị các bệnh chứng, những nổi khổ đau về tâm lý, cơ thể do tình dục gây ra.

Các nhà nghiên cứu gồm nhiều lĩnh vực khoa học, văn hóa, xã hội, tôn giáo Âu Mỹ tham gia, bao gồm một số y khoa bác sĩ, học giả, kể cả nhà vật lý học.

TÌNH DỤC THỜI KHOA HỌC KỸ THUẬT :

Não bộ và tình dục:

Vùng dưới đồi (hypothalamus) với nhân cạnh não thất (paraventicular nucleus) và vùng  tiền thị giữa (Medial preopticarea) được xác định là điều phối ham muốn tình dục. Những xung động từ dương vật, qui đầu lập tức được truyền về trung tâm điều phối và lên vỏ não để quyết định “tiến hay lùi” trong quan hệ tình dục.

. Cơ chế gây cương :

   Ở giai đoạn “nghỉ” dương vật “xẹp” xuống như một mớ giẻ mềm là nhờ Neuropeptid Y (không phải giao cảm, cũng không phải phó giao cảm) giữ cho toàn bộ “của quí” thư giãn tối đa. Trong trường hợp đàn ông bị sốc, bị thất vọng…thì adrenaline tiết ra sẽ làm các cơ trơn nơi đây co thắt tới mức dương vật bị “suy dinh dưỡng” trông ủ rũ y như chủ nó.

 Đột nhiên có một kích thích (chẳng hạn bà xã cầm vào “của qúi” hay xem phim sex) làm các nhánh phó giao cảm sản xuất Acetyl choline và Vaso Intetinal Polypeptid, Nitric oxid xuất hiện và cơ trơn giãn ra như “bung lò xo”. Tác dụng giãn cơ trơn của NO chủ yếu  lại dựa vào Guanylate cyclase là men xúc tác cho phản ứng:

Cyclic Guanosine Mono phosphate (cGMP) là yếu tố giãn cơ trơn rất mạnh nên đè ép tĩnh mạch ở dương vật tối đa nhằm làm cho máu chỉ “vào thể hang” chứ không “ra tĩnh mạch” được làm dương vật cương.

Vậy thì tại sao có hiện tương đã “cứng” rồi bỗng nhiên “xẹp” xuống  để lại sự bẽ bàng cho qúi ông? Bởi tại dương vật còn có men Phospho Di Esterase 5 (PDE5) tự nhiên tiết ra phá huỷ c GMP ngăn chặn sự cương. Tiếp theo là Adrenaline, Neuro peptid Y tiết ra khiến cho bộ phận hình trụ đang “phồng cứng” giờ đây chỉ mềm nhũn như miếng…bánh mỳ vẩy nước.

Tóm lại muốn cương tốt buộc “qui trình” của các chất hoá học, các enzyme luôn hoạt động nhịp nhàng, điều độ dưới sự chỉ huy của thần kinh trung ương và ngoại vi. Tuy nhiên chung quanh cơ chế cương của dương vật vẫn còn nhiều điều chưa giải thích hết được.

ANDROGENE ( TESTOSTERONE)

Trong tiếng Anh từ nam khoa Andrology là sự kết hợp của hai từ Hy Lạp andros- nam tính và logy- khoa học. Hormone nam tính được gọi là Androgene mà chất chủ yếu là Testosterone.

Các tế bào Leydig được trang bị enzymes(men) để tổng hợp Testosterone từ Cholesterol. Các tế bào Sertoli không có enzyme nhưng lại có khả năng arom hoá Testosterone để biến nó thành Estradiol ( hormone nữ) ( Hình )

Tác dụng sinh lý của Testosterone:

-                Tác dụng biệt hoá sinh dục vùng Hypothalamus trong thời kỳ bào thai người. Người ta đã khẳng định có sự bài tiết Testosterone vào ngày thứ 7 của bào thai (Best and Taylor, 1985)

-                Làm xuất hiện và bảo tồn những đặc tính sinh dục phụ của nam giới : mọc lông, mọc râu, giọng ồm...

-                Tăng cường tổng hợp proteine nên bắp cơ rắn chắc.

-                Thúc đẩy sự cốt hoá sụn thành xương làm xương dài ra (con trai cao hơn con gái, em trai cao hơn chị gái). Làm phát triển mô xương nên khung xương của con trai to và cứng hơn con gái.

-                Kích thích sự phát triển của tinh hoàn, dương vật, các tuyến sinh dục phụ của nam giới (tuyền tiền liệt, túi tinh) làm túi tinh bài tiết Fructose, chất dinh dưỡng chủ yếu của tinh trùng.

-                Cùng với FSH, Testosterone kích thích sản sinh tinh trùng

-                Làm xuất hiện ham muốn (libido) ở nam giới.

Gây nam hoá ở con gái nếu sử dụng Testosterone trong điều trị.

HORMON SINH DỤC NỮ :

 

 

 

xem tiếp trang 2

Người viết: TS.BS Lê Thúy Tươi
Trưởng phòng khám thừa cân béo phì Viện Y Học Dân Tộc TP.HCM
Lượt xem: 348