1. Tầm quan trọng của nước với cuộc sống con người
Trong số các chất có ở trên địa cầu, nước chiếm một vị trí đáng kể trong thiên nhiên và đóng một vai trò quan trọng trong đời sống của nhân loại.

Nước bao phủ ¾ bề mặt hành tinh của chúng ta, nước là nhu cầu không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của con người, nước làm cho cánh đồng nở hoa, sa mạc xanh tươi, nước là thức uống cho công nghiệp, là cái nôi của  sự sống. Nước là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô tận, là người họa sĩ kỳ tài vẽ phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, là người thợ xây vĩ đại cải tạo bộ mặt của trái đất, là chiếc máy khổng lồ hàng ngày điều tiết khí hậu trên địa cầu, là nơi tàng trữ những kho báu vô giá của loài người

Nước gắn liền với hoạt động sinh lí sức khỏe của con người, gắn liền với lịch sử văn minh nhân loại. Trong thân thể chúng ta nếu không có nước, chúng ta không thể sống và nói chung không thể tồn tại. Người ta có thể nhịn ăn 15 ngày, thậm chí 60 ngày nhưng nếu nhịn uống chỉ 3-5 ngày là khó có thể sống. Toàn bộ thân thể con người có hơn 71% là trọng lượng nước, trong đó máu 90%, thận 82%, bắp thịt 75%, gan 69%, thậm chí xương cũng chiếm tới 28% là nước. Nước đóng vai trò vận chuyển những chất bổ cần thiết đến các tế bào và mang những chất do tế bào thải ra qua cơ quan bài tiết, tống ra ngoài cơ thể. Nước còn làm nhiệm vụ điều hòa nhiệt độ của các cơ quan trong cơ thể và giữa thăng bằng về nhiệt độ của cơ thể đối với môi trường bên ngoài. Quan hệ giữa nước và con người gắn bó chặt chẽ với nhau như vậy nên không phải ngẫu nhiên mà nhà bác học Bécnađa Phranca đã phát biểu như sau: Lịch sử văn minh của nhân loại về một khía cạnh nào đó có thể biểu hiện bằng quan hệ giữa người và nước”.

Cũng như không khí và ánh sáng, nước là nhu cầu không thể thiếu và đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống của con người. Do sự gia tăng dân số ngày càng nhanh và mức độ tiện nghi của con người ngày càng cao nên mức độ tiêu thụ nước ngày một gia tăng. Một người tiêu dùng nước cho cả ăn uống, tắm giặt từ khi chào đời đến khi nhắm mắt xuôi tay lên đến con số 5.000 – 10.000 m³.

Trong thời cổ xưa, khi mà loài người chỉ chiếm một tỉ lệ dân số không đáng kể so với hiện tại, con ngươi chỉ tiêu thụ bình quân từ 12 – 18 lít mỗi ngày. Và đến giữa thế kỷ thứ XVII khi mà nền công nghiệp đã bắt đầu phát triển ở các nước phương Tây thì nhu cầu dùng nước của con người khoảng 40 – 60 lít/ngày. Ngày nay, mỗi người sống ở thành phố văn minh hiện đại tiêu thụ từ 500 – 1000 lít‎ nước trong 1 ngày và nếu tính cả nước cho công, nông nghiệp, tưới đường, tưới cây và các nhu cầu khác thì lượng nước tiêu thụ bình quân/người/ngày là 5000lít.

1.   Các loại nguồn nước con người đang sử dụng

Trên trái đất nước chiếm một khối lượng khổng lồ khoảng 1.370.323.000 km³. nếu sử dụng được toàn bộ lượng nước này thì nhân loại không lo gì chuyện thiếu nước. Thế nhưng, khát nước lại đang là vấn đề thời sự nóng bỏng của hành tinh chúng ta ngày nay. Nước đại dương thì vô tận; nó chiếm tới 98% tổng lượng nước trên mặt địa cầu, nhưng không thể dùng được vì nó quá mặn. Nồng độ muối trong nước biển quá cao, trung bình cứ 1 m³ nước biển có khoảng chừng 35 kg muối trong đó khoảng 31 kg là muối NaCl.

Thành phần nước nhạt thì tập trung ở hai cực, và các triền núi cao cũng chiếm khoảng 2% tổng lượng nước trên địa cầu, nhưng con người không dễ dàng gì sử dụng vì lấy đâu ra nhiệt để làm tan băng và nhiều khó khăn khác nữa.

Lượng nước mưa rơi xuống trái đất chỉ tính riêng phần lục địa cũng lên tới 108.000km³ mỗi năm. Tuy nhiên lượng nước này không bền, qua một vài ngày một vài tuần nó lại bốc hơi, thấm sâu vào trong lòng đất, chảy vào sông suối rồi cuối cùng đi ra biển và trong quá trình tuần hoàn của nó con người sử dụng cũng không đáng kể.

Lượng nước tuần hoàn trên sông suối mỗi năm cũng khoảng 36.000 km³ nhưng nó cũng không thõa mãn nhu cầu dùng nước của loài người hiện nay, nhất là trong mùa khô.

Nước ngầm trong lòng đất cũng rất phong phú nhưng không phải bất cứ nơi nào cũng có nước ngầm và cũng không thể khai thác bừa bãi quá mức, bởi vì nếu lấy nước ngầm tập trung quá mức sẽ làm cho mực nước ngầm hạ thấp và gây sụt lún thành phố.

Với tất cả nhu cầu của mình loài người mỗi ngày tiêu thụ khoảng 30 tỉ m³/ngày. Dù rằng con số này chưa phải là lớn so với dự trữ nước ngọt hiện nay trên trái đất, nhưng nạn thiếu nước trên hành tin chúng ta vẫn ngày một thêm trầm trọng. Ở Việt Nam chúng ta, là nơi có nhiều sông suối, lượng mưa hàng năm lớn; chúng ta đang ở thời kỳ đầu của ngành công nghiệp hóa, hiện đại hóa nên nhu cầu về nước chưa nhiều và chưa đến nỗi căng thẳng. Nhiều dòng sông của chúng ta bắt đầu trở nên ô nhiễm, mùa khô không đủ nước cấp cho đô thị và công nghiệp, nông nghiệp.

xem tiếp trang 2

 

Người viết: BS Nguyễn Xuân Mai
Viện Phó Viện Vệ Sinh Y Tế Công Cộng

Lượt xem: 434