Bệnh Đái tháo đường hay còn gọi là bệnh tiểu đường là một trong những bệnh lý mạn tính liên quan chặt chẽ đến chế độ ăn uống, dinh dưỡng hàng ngày, ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và tính mạng của cộng đồng, đặc biệt trong cuộc sống công nghiệp hóa ngày nay. Bênh cạnh các loại thuốc đặc trị, việc phòng ngừa, hạn chế và hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường một cách hiệu quả của chế độ ăn, và dinh dưỡng ngày càng được chứng minh rõ rệt nhờ vào khoa học dinh dưỡng và tiết ché hiện đại ngày nay

Bệnh Đái tháo đường hay còn gọi là bệnh tiểu đường là một trong những bệnh lý mạn tính liên quan chặt chẽ đến chế độ ăn uống, dinh dưỡng hàng ngày, ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và tính mạng của cộng đồng, đặc biệt trong cuộc sống công nghiệp hóa ngày nay. Bênh cạnh các loại thuốc đặc trị, việc phòng ngừa, hạn chế và hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường một cách hiệu quả của chế độ ăn, và dinh dưỡng ngày càng được chứng minh rõ rệt nhờ vào khoa học dinh dưỡng và tiết ché hiện đại ngày nay.

Để giúp người bệnh đái tháo đường và gia đình hiểu đúng, áp dụng đúng cách ăn uống trong bệnh đái tháo đường và giới thiệu một số kỹ năng xây dựng khẩu phần ăn hợp lý trong bệnh đái tháo đường như chọn lựa thực phẩm, chế biến và tạo bữa ăn phù hợp, HDDTP đã tổ chức chương trình “TRÒ CHUYỆN DINH DƯỠNG CÙNG CHUYÊN GIA” tháng 10 với chủ đề “XÂY DỰNG KHẨU PHẦN ĂN CHO NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG” hy vọng không những cung cấp những thông tin khoa học chính xác, chuẩn mực nhất về vấn đề này mà có thể giúp NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG CÓ THỂ TỰ XÂY DỰNG KHẨU PHẦN ĂN PHÙ HỢP CHO MÌNH

Trong phần trình bày, TS BS Nguyễn Thị Minh Kiều -  Chủ Tịch Hội Dinh Dưỡng Thực Phẩm TPHCM, Thành viên Hội Tiết Chế Dinh Dưỡng Hoa Kỳ - đã cho biết để có thể tự kiểm soát, quản lý tốt bệnh đái tháo đường, người bệnh cần hiểu rõ nguồn thực phẩm để chọn lựa cho thích hợp. Thực phẩm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lượng đường trong máu, và việc kiểm soát ổn định đường trong máu chính là mục tiêu đầu tiên trong điều trị bệnh đái tháo đường. Để xây dựng được cho mình những bữa ăn từ nguồn thực phẩm hợp lý, phù hợp người bệnh đái tháo đường cần phải biết một số kỹ năng trong chọn lựa thực phẩm, chế biến thức ăn và cách ăn uống. Ts Minh Kiều đã hướng dẫn rất cụ thể những kỹ năng nêu trên mang tính ứng dụng cao

-         Chọn lựa thực phẩm: phải biết chọn đa dạng, nhiều loại thực phẩm cho bữa ăn, đối với nhóm lương thực, ngủ cốc giàu chất bột như gạo, mì, nui, bánh mì, các loại đậu…nên chọn loại còn nhiều chất xơ như gạo chưa qua chà xát, đậu (còn vỏ); với trái cây thì nên dùng kết hợp vài loại trái cây trong ngày, lưu ý kết hợp giữa trái cây giàu đường và trái cây ít đường; nên ăn vừa đủ nhóm thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng … trong 3 bữa ăn chính, kết hợp đạm động vật với đạm thực vật (đậu phụ làm từ đậu nành); nên dùng dầu thực vật, mỡ cá thay cho mỡ động vật, margarine, bơ; nên ăn đa dạng các loại rau khoảng 300g/ngày; cuối cùng, đối với nhóm gia vị hay nước xốt, nước trộn có đường vẫn có thể dùng được nếu biết hạn chế mỗi ngày không quá 10g đường.

Trên thực tế người bệnh nên chọn lựa thực phẩm bằng cách trước tiên, xác định thực đơn mình muốn ăn gì từ sáng đến tối, số cử ăn trong ngày là bao nhiêu, bao nhiêu bữa ăn chính, bao nhiêu bữa ăn phụ? Kế đến, phân bố thực phẩm cho 3 bữa ăn chính, gồm: gạo (hay mì, bánh mì,…); thịt (hay cá, đậu phụ, trứng,…), các loại rau cho món xào và canh theo 3 bữa ăn chính. Tiếp đến phân bố dầu ăn và gia vị nêm nếm trong mức vừa đủ cho việc chế biến 3 bữa ăn chính. Cuối cùng, phân bố 2-3 bữa phụ xen kẽ bằng trái cây, sữa hoặc các món ăn làm từ sữa

-         Cách chế biến thức ăn tại nhà: Nên luộc, hầm, nấu hơn là chiên, xào nhiều dầu mỡ. Hạn chế muối bằng cách nấu không nêm nếm trước, đến khi ăn mới lường cho muối hay nước mắm vào phần ăn của mình. Nên ra thực đơn một tuần hoặc 2-3 ngày trước để chủ động việc đi chợ, chuẩn bị sẵn thực phẩm và cách chế biến thức ăn theo ý muốn

-         Cách ăn uống: Nên ăn nhiều bữa nhỏ (4-5 bữa/ngày) và có các bữa ăn phụ (2-3 bữa) giữa các bữa ăn chính. Các bữa phụ nên là sữa, trái cây,…Tập thói quen ăn chậm rãi, nhai kỹ. Trong bữa ăn nên dùng các món canh, xúp, rau trước khi ăn đến món ăn chính. Đối với thực phấm chế biến sẵn, đóng hộp, nên đọc kỹ nhãn sản phẩm trước khi mua sử dụng để hạn chế dùng các loại nhiều chất béo, béo no, natri (muối ăn). Khi đi ăn ngoài, vì không chủ động được cách chế biến, cho nên sẽ chọn các món ăn hạn chế béo, ngọt, và giàu xơ. Các món ăn chính nếu có số lượng nhiều nên bớt đi một phần số lượng, không cần phải ăn hết phần.

Trong phần trình bày hướng dẫn người bệnh tự xây dựng khẩu phần ăn của mình, Ts Bs Nguyễn Thị Minh Kiều đưa ra một số nguyên tắc chung quan trọng, quyết định đến sự thành bại của việc lập kế hoạch các bữa ăn của người bệnh đái tháo đường, trong đó nhấn mạnh đến sự phối hợp cần thiết giữa bệnh nhân, gia đình và nhân viên y tế (bác sĩ, nhân viên tiết chế dinh dưỡng, y tá):

-         Bác sĩ sẽ xác định nhu cầu năng lượng dựa trên tình trạng bệnh lý của bệnh nhân. Từ nhu cầu năng lượng, sẽ xác định số lượng thực phẩm ăn vào hàng ngày, và sự phân bố thực phẩm trong các bữa ăn sáng, trưa, chiều, bữa phụ dựa theo bảng danh sách hóan đổi thực phẩm.

-         Nhân viên tiết chế dinh dưỡng và y tá sẽ hướng dẫn chi tiết cho bệnh nhân hay gia đình bệnh nhân cách sử dụng bảng danh sách hoán đổi thực phẩm để tạo thực đơn; bảng danh sách hoán đổi thực phẩm sẽ là công cụ để thực hiện xây dựng khẩu phần ăn uống cho người bệnh đái tháo đường; kiểm tra đối chiếu thực đơn với nhu cầu năng lượng thực tế của bệnh nhân để điều chỉnh liều lượng thực phẩm theo kê toa của bác sĩ.

 

Chương trình khép lại bằng phần minh họa, hướng dẫn thực hành tự xây dựng khẩu phần ăn cho người bệnh tiểu đường hết sức thiết thực và sinh động của Ts Minh Kiều - giúp cho người nghe cảm nhận được khả năng có thể tự ứng dụng được của mình thông qua việc tập sử dụng bảng hóan đổi thực phẩm, phân bố số đơn vị thực phẩm theo bữa ăn và cách đo lường thực phẩm. Theo Ts Kiều, kiến thức và kỹ năng này không khó. Nhưng sự cam go thử thách chính là nằm ở thời gian đầu tập luyện. Người bệnh phải biết duy trì liên tục, không nản chí, không bỏ cuộc. Sau một thời gian ngắn, người bệnh sẽ có thể tự ghi nhớ khẩu phần hàng ngày và sẽ dễ dàng ước tính số lượng thực phẩm mình ăn được ở các loại thực phẩm hoán đổi khác nhau, do đó, có thể giúp người bệnh thành công trong công tác tự xây dựng khẩu phần phù hợp cho mình, góp phần điều trị thành công bệnh đái tháo đường.

 

Người viết: HDD TP HCM
Lượt xem: 227