Thật ra rau mầm không xa lạ đối với chúng ta. Hơn 3000 năm trước người Trung Hoa đã khám phá ra rau mầm, đó là giá đậu xanh mà chúng ta vẫn sử dụng, là mầm lúa mà chúng ta vẫn dùng làm kẹo mạch nha, là lúa mạch để chế biến bia…Ngày nay, trong bữa ăn hàng ngày đã xuất hiện nhiều loại mầm khác nhau như: Mầm đậu phụng, đậu nành, đậu đỏ, mầm Alfalfa, mầm mù tạt (Mustard), mầm cải (Wasabi), mầm Sicore (Chicory)…mầm hành, hẹ, rau muống…được dùng để ăn tươi hoặc xào nấu. Các loại rau mầm sở dĩ được ưa chuộng là nhờ sự an toàn và bổ dưỡng của chúng.

1.   RAU MẦM LÀ GÌ?

Thật ra rau mầm không xa lạ đối với chúng ta. Hơn 3000 năm trước người Trung Hoa đã khám phá ra rau mầm, đó là giá đậu xanh mà chúng ta vẫn sử dụng, là mầm lúa mà chúng ta vẫn dùng làm kẹo mạch nha, là lúa mạch để chế biến bia…Ngày nay, trong bữa ăn hàng ngày đã xuất hiện  nhiều loại mầm khác nhau như: Mầm đậu phụng, đậu nành, đậu đỏ, mầm Alfalfa, mầm mù tạt (Mustard), mầm cải (Wasabi), mầm Sicore (Chicory)…mầm hành, hẹ, rau muống…được dùng để ăn tươi hoặc xào nấu. Các loại rau mầm sở dĩ được ưa chuộng là nhờ sự an toàn và bổ dưỡng của chúng.

2.   TẠI SAO RAU MẦM LẠI AN TOÀN?

Như chúng ta biết, tất cả các loại hạt đều chứa đựng đầy đủ các chất bổ dưỡng cần thiết để nuôi mầm trong suốt thời kỳ sinh trưởng của nó, nên trong quá trình trồng người ta không cần phải sử dụng đến phân hóa học.

Mầm lại được ủ và nuôi trong các nhà được ngăn chặn xâm nhập của côn trùng nên cũng không dùng đến thuốc trừ sâu. Như vậy, thì hàm lượng các độc tố từ phân bón và thuốc trừ sâu hoàn toàn không có. Nói theo cách khác – rau mầm là loại rau siêu sạch.

3.   TẠI SAO RAU MẦM LẠI BỔ DƯỠNG?

Rau mầm là một trong những món ăn ngon bổ dưỡng và hoàn thiện nhất đối với sức khỏe con người. Đây thực sự là “nguồn vitamin, khoáng chất, protein và enzyme cần thiết cho sự sống”. Giá trị dinh dưỡng của rau mầm đã được người Trung Quốc phát hiện hàng ngàn năm trước đây. Còn hiện nay, tại Mỹ rất nhiều nghiên cứu khoa học thừa nhận sự quan trọng của rau mầm trong chế độ ăn uống lành mạnh. Sản xuất rau mầm lại rất dễ, rẻ tiền ở đâu cũng làm được.

Ví dụ như loại rau mầm – giá đậu đỗ có chứa chất hydrat cacbon của dưa bở, vitamin A của chanh, chất thiamin của táo khô, chất niacin của chuối và acid ascobic của trái mâm xôi. Vì rau mầm là thức ăn dễ tiêu hóa, chúng có giá trị hiệu suất sinh học cao hơn hạt, rau sống hoặc được nấu. Quá trình nảy mầm dưới tác động của ánh sáng, tạo ra Clorophyl (diệp lục tố). Chất Clorophyl giúp cho cơ thể khắc phục hiện tượng thiếu protein trong bệnh thiếu máu. Rau mầm cũng có hiệu quả tái tạo đối với cơ thể con người bởi vì nó giàu chất RNA, DNA, protein và các chất dinh dưỡng cần thiết khác mà chỉ có thể tìm thấy trong tế bào sống. Sự biến đổi hóa học trong hạt nảy mầm đã kích hoạt sự hình thành enzyme mãnh liệt mà ở các giai đoạn sau của quá trình phát triển khó có thể vượt qua. Sự giàu enzyme này của rau mầm khi được ăn vào sẽ làm tăng thêm hoạt tính của enzyme trong quá trình trao đổi chất diễn ra trong cơ thể; Dẫn đến sự phục hồi nhanh chóng của mạch máu. Một số enzyme tăng lên đến 500% trong quá trình nảy mầm. Trong mầm lúa mì, vitamin B12 tăng gấp bốn lần, các vitamin B khác tăng từ 3 – 12 lần, vitamin E tăng gấp 3 lần.

Trước hết, rau mầm là nguồn cung cấp quanh năm một lượng dồi dào về vitamin C, carotene A và nhiều vitamin B (như Folacin) mà các loại này thường bị thiếu trong chế độ ăn uống của chúng ta. Các loại hạt và đậu đỗ khi nảy mầm thì có hàm lượng các loại vitamin nói trên tăng gấp nhiều lần. Ví dụ như hàm lượng vitamin A trong giá đậu xanh,5 lần cao hơn hạt đậu khô, và một số loại đậu có hàm lượng vitamin A cao hơn 8 lần nảy mầm. Các loại đậu đỗ và hạt giống khô khác trong khi giàu protein và hợp chất cacbonhyrat thì lại không chứa vitamin C. Nhưng sau khi nảy mầm, hàm lượng vitamin C đạt 20mg/ounce, một sự tăng lên đáng kinh ngạc.

Rau mầm duy trì enzyme trong cơ thể.

Rau mầm giúp duy trì lượng enzyme rất quan trọng trong cơ thể chúng ta. Việc đó được tiến hành ra sao? Trước hết rau mầm của các loại hạt và đậu đỗ rất dễ được tiêu hóa. Sự nảy mầm làm cho rau được tiêu hóa dễ hơn do quá trình phân hóa tinh bột thành cacbonhydrat đơn và protein thành acid amin tự do nên các enzyme trong cơ thể không phải hoạt động nhiều. Sự nảy mầm cũng loại bỏ các chất phi dinh dưỡng như enzyme ức chế và làm cho rau mầm dễ tiêu, hơn nữa không làm hoang phí enzyme.

Nguồn enzyme kỳ diệu từ thức ăn

Enzyme trong rau mầm là một loại protein đặc biệt giúp cho cơ thể chúng ta tiêu hóa các chất dinh dưỡng trong thức ăn và đẩy mạnh hoạt động của các enzyme của cơ thể. Các enzyme trong thức ăn chủ yếu được cung cấp từ thức ăn còn sống. Nấu chín sẽ tiêu hủy chúng. Trong khi tất cả các thức ăn sống đều chứa enzyme thì loại thức ăn giàu enzyme nhất là mầm của các loại đậu đỗ, hạt rau. Sự nảy mầm làm tăng hàm lượng enzyme trong rau một cách đáng kể, (cao hơn tới 43 lần so với thức ăn không nảy mầm), kể cả các enzyme phân giải protein và tinh bột. Những enzyme này làm cho dễ tiêu hóa các protein và cacbonhydrat (tinh bột). Thông thường chúng được tạo ra trong cơ thể con người nhưng cũng được tìm thấy một hàm lượng lớn trong các loại rau mầm. Các enzyme từ những thực phẩm như vậy có thể thay thế một số enzyme do cơ thể ta tạo ra và điều đó rất có ý nghĩa.

Khi chúng ta có được enzyme từ thức ăn, chúng tích lũy lại trong cơ thể (từ việc hấp thụ được những enzyme dễ tiêu). Hiệu ứng tích lũy này làm tăng cường hoạt tính của các enzyme khác trong có thể. Ăn những thức ăn giàu enzyme như rau mầm sẽ giúp cho cơ thể tăng tối đa sự sản xuất các enzyme khó tiêu, và điều đó giúp cho cơ thể ta sản xuất ở mức cần thiết các loại enzyme cho cuộc sống. Khi hoạt tính các enzyme càng cao thì chúng ta càng mạnh khỏe và trẻ lâu hơn

4.   RAU MẦM TRONG BỮA ĂN CỦA CHÚNG TA.

Thông thường chúng ta dùng cá, thịt, sữa và các loại hạt, những loại này cung cấp phần lớn các loại Vitamin A, D và B. Còn Vitamin C – nguồn cung cấp lại là trái cây và rau. Riêng rau mầm cho ta đầy đủ các loại Vitamin A, D, E, K, các nhóm Vitamin B và nhất là Vitamin C. Vì vậy, ngày nay mọi người đều biết đến rau mầm như là một thực phẩm tối ưu; có khả năng ngăn ngừa bệnh ung thư, cảm cúm, giảm Cholesterol, chứng lão hóa, tạo hưng phấn, tăng kháng thể, lọc máu, giảm huyết áp, giữ gìn và gia tăng sắc đẹp…

5.   PHÁT TRIỂN TRỒNG RAU MẦM TRONG CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ

5.1.                  Nhu cầu và lợi ích

Ở nhiều quốc gia trên thế giới, nhất là các nước phát triển_ nơi mà rau quả được bày bán ở khắp các siêu thị và ở các chợ đều đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, thế nhưng nhiều người dân vẫn yêu thích tự trồng rau trong gia đình để dùng – nhất là rau mầm. Tại sao như vậy? Bởi vì :

-       Trồng rau mầm thật đơn giản, thật dễ làm: với thời gian vỏn vẹn có 5 – 7 ngày, với lượng hạt giống 30 – 40g đã thu được 400 – 450g rau sạch.

-       Trồng rau mầm không cần không gian rộng lớn: chỉ một góc balcon hoặc sân thượng, một bệ cửa sổ nhỏ trong bếp, hàng hiên trước nhà cũng đủ để cho cây mầm lớn nhanh trông thấy.

-       Chỉ có trồng rau mầm tại nhà mới có được sự tươi nguyên của cộng rau vừa cắt, mới gìn giữ giá trị dinh dưỡng cao nhất của rau mầm.

-       Trồng rau mầm sẽ mang đến sự thư giãn tuyệt vời cho bạn sau những giờ làm việc căng thẳng, người ta gọi đó là chống stress bằng liệu pháp làm vườn.

-       Và cuối cùng là cả nhà cùng vui với những món ăn ngon miệng từ rau mầm bổ dưỡng – sản phẩm do chính mình trồng được.

Sự cộng hưởng tất cả những lý do trên nên việc tự trồng rau mầm trong cộng đồng dân cư là một nhu cầu thực sự. Dịch vụ cung cấp vật tư và kỹ thuật để trồng rau mầm rất phong phú, đa dạng và ngày càng hoàn thiện sao cho mỗi người muốn trồng rau mầm đều có thể thực hiện thành công một cách dễ dàng trong gia đình.

Ơ nước ta trước đây chưa có dịch vụ này, mọi người cũng chưa biết trồng và chưa biết sử dụng rau mầm. Ngày nay, các dịch vụ này đang dần dần hình thành và phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của cộng đồng _ đặc biệt ở các đô thị lớn, sẽ lan dần đến các thành phố, thị trấn, và mọi gia đình.

5.2.                  Đặc điểm của vật tư, kỹ thuật để trồng rau mầm trong gia đình

§         Hạt giống

+     Không cần số lượng nhiều cho mỗi lần trồng.

+     Hạt giống không xử lý thuốc hóa học.

+     Cùng lúc có thể trồng nhiều loại rau mầm ưa thích.

+     Trồng thường xuyên chủng loại rau mầm theo nhu cầu dinh dưỡng phòng và trị bệnh.

+     Các loại hạt giống trồng rau mầm phổ biến ở nước ngoài như: alfalfa, cress, leek, hành, đậu các loại, củ cải các loại, bông cải xanh, lúa mạch…

+     Các loại hạt giống khác có thể trồng rau mầm: mè đen, đậu phộng, rau muống, rau dền, các loại cải …

§         Dụng cụ trồng

+   Có thể sử dụng nhiều loại vật liệu khác nhau, tận dụng những thứ sẵn có trong gia đình như rổ nhựa mọi kích cỡ và hình dáng khác nhau, hoặc khay nhựa, khay xốp. Cần lưu ý luôn sạch và đẹp để có thể vừa trồng vừa trang trí.

+   Giá đỡ khay hoặc rổ trồng rau mầm cũng rất đa dạng, tùy vào vị trí không gian của mỗi nhà: như giá treo, kệ xoay tròn, kệ nhiều tầng. Cần lưu ý sự thoáng mát, cao ráo, sáng sủa.

§         Giá thể trồng

+   Qua nhiều thử nghiệm khoa học giá thể đi từ bụi xơ dừa đã được xử lý là tốt nhất do đặc tính ưu việt của nó. Sản phẩm được gọi là giá thể Ginut _ chuyên trồng rau mầm.

+   Lượng sử dụng rất ít cho mỗi lần trồng và có thể tái sử dụng nhiều lần theo chỉ dẫn phần tiếp theo.

+   Nếu lấy khay xốp (40cm x 50cm x 7cm) làm định mức thì cần 2kg giá thể Ginut và 30 – 40g hạt giống là đủ.

Như vậy :  Tự trồng rau mầm trong gia đình để dùng không cần trồng quá dày, không cần ngâm hạt và ủ hạt, mà gieo trực tiếp, thao tác trồng và chăm sóc rất đơn giản. Mầm hạt sinh trưởng mạnh không sâu bệnh, thân mầm và lá mầm lớn, dài 10 –12cm, sau 6 – 7 ngày trồng thu được 400 – 450g.

5.3.                  Thao tác trồng và chăm sóc

-       Cho giá thể Ginut vào dụng cụ trồng, tưới ẩm đều bằng nước sạch.

-       Lấy một ít giá thể đã đủ ẩm ra khỏi dụng cụ trồng, để dành phủ lên mặt hạt sau khi gieo.

-       Tạo bề mặt giá thể cho bằng phẳng.

-       Gieo hạt giống bằng tay đều lên bề mặt giá thể.

-       Phủ lên hạt giống một lớp mỏng giá thể đã đủ ẩm. Tưới phun nhẹ một lần nữa. Dùng một tấm bìa cứng đậy bề mặt khay trong 2 ngày.

-       Sau 2 – 3 ngày hạt nảy mầm đều, chuyển khay ra nơi có nhiều ánh sáng hoặc nắng nhẹ, tránh mưa trực tiếp.

-       Tưới nước mỗi ngày bằng bình phun, tưới phun sương đều trên mặt khay.

Lưu ý : do thời gian sinh trưởng rất ngắn của rau mầm và giá thể trồng đã được chuẩn bị tốt nên trong quá trình chăm sóc chúng ta chỉ cần phun nước đủ ẩm mà không cần phải bổ sung bất kỳ nguồn dinh dưỡng nào khác.

Cây mầm lớn nhanh trông thấy.

5.4.                  Thu hoạch

-       Dùng dao bén cắt sát gốc cây rau mầm (hoặc nhổ rau lên khỏi mặt đất, dùng kéo cắt bỏ rễ). Rửa lại bằng nước sạch và sử dụng được ngay.

-       Có thể bảo quản trong tủ lạnh 3 – 5 ngày.

5.5.                  Trồng đợt khác

-       Giá thể đã trồng có thể tái sử dụng bằng cách xới lên, nhặt hết phần rễ còn lại, cho thêm giá thể bổ sung vào đầy dụng cụ trồng.

-       Hoặc thay toàn bộ bằng giá thể Ginut mới và tiếp tục trồng đợt rau mầm mới.

-       Giá thể đã qua nhiều đợt trồng sẽ dùng để trồng các loại rau hoặc các loại hoa kiểng khác, chỉ cần bổ sung thêm phân bón hữu cơ TIPA.

5.6.                  Cách sử dụng rau mầm

Chúng ta nên dùng các loại rau mầm ở trạng thái tươi sống, ngoại trừ vài loại đặc biệt như mầm đậu nành trụng qua bằng nước sôi trước khi sử dụng.

-        Làm rau ghém riêng biệt, hoặc trộn chung với rau thơm, xà lách, dưa chuột, cà rốt.

-     An sống với tất cả các món ăn.

-     Nấu canh thay xà lách xoong.

5.7.                  Giá vật tư

^-       Lần đầu : khoảng 22.000đ/ trọn gói/ cho 1.500 cm ²(1 khay xốp hoặc 3 rổ nhựa đường kính 20cm ) thu được 400-450 gram rau mầm.

-     Các lần kế tiếp : khoảng 9.500đ – 14.000đ/ 1 lần trồng lại/ cho 1.500 cm² ( 1 khay xốp hoặc 3 rổ nhựa đường kính 20cm ).

Người viết: TS. Nguyễn Thị Đào
GĐ Công Ty Nguyên Nông (Gino)

Lượt xem: 321