Trứng gia cầm là một trong những loại thực phẩm thiết yếu luôn nhận được sự tin dùng của người tiêu dùng do độ dinh dưỡng cao, giá cả hợp lý và chất lượng an toàn. Tuy nhiên, trong thời gian qua, do ảnh hưởng các thông tin như dịch cúm gia cầm, trứng nhiễm melamin, có Sudan,… người tiêu dùng đang ngày càng thận trọng hơn khi chọn mua trứng. Và cũng từ đó nhu cầu được cung cấp nguồn trứng sạch đang trở thành lựa chọn mới của người tiêu dùng.
Trước đây, yếu tố quan trọng nhất để người tiêu dùng quyết định mua trứng là tiện lợi, dễ mua, lượng trứng tiêu thụ chủ yếu là thông qua các kênh bán lẻ tại các chợ, các cửa hàng tạp hóa…. Tuy nhiên, thời gian gần đây, người tiêu dùng đang chuyển dần sang mua trứng gia cầm tại các siêu thị, của các nhà cung cấp có thương hiệu, được bao gói kỹ càng và có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan Thú y.
I. Nhu
cầu tiêu thụ và nguồn cung cấp trứng gia cầm thị trường thành phố:
- Hiện
nay lượng trứng gia cầm tiêu thụ trên thị trường thành phố bình quân mỗi ngày
khoảng 3.200.000 - 3.500.000 quả, trong đó có 1.400.000-1.600.000 quả trứng vịt,
1.500.000 -1.700.000 quả trứng gà và 200.000-300.000 quả trứng cút.
- Nguồn
cung cấp trứng gia cầm cho thị trường rất phong phú :
+ Nguồn
cung cấp trứng vịt: Tập trung chủ yếu từ các trang trại, hộ chăn nuôi khu vực các
tỉnh đồng bằng sông Cữu Long (An Giang, Cần Thơ, Kiên Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp,
Long An, Sóc Trăng, Tiền Giang, Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh...) chiếm tỷ lệ
93,50 ; các tỉnh miền Đông Nam Bộ chiếm tỷ lệ 6,50% (Bình Dương, Đồng Nai,
Vũng Tàu).
+ Nguồn
cung cấp trứng gà: Các trang trại, hộ chăn nuôi tại các tỉnh miền Đông Nam Bộ
chiếm tỷ lệ 51,78% (Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu, Lâm Đồng, Tây Ninh, Bình Phước..)
và phần còn lại từ các tỉnh khu vực miền Tây Nam Bộ (Cần Thơ, Long An, Tiền
Giang, Vĩnh Long, Sóc Trăng...); .
+ Nguồn
cung cấp trứng cút: Tập trung chủ yếu từ các trang trại, hộ chăn nuôi khu vực các
tỉnh miền Đông Nam Bộ (Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu, Lâm Đồng, ) chiếm tỷ lệ
77,26% ; các tỉnh miền Tây Nam Bộ (Long An, Tiền Giang, Bến Tre) chiếm tỷ
lệ 22,74%.
II. Công tác quản lý hoạt động kinh doanh trứng gia cầm tại TP. Hồ Chí Minh
- Cuối năm 2005, đầu năm 2006 trước yêu cầu phòng chống dịch cúm gia cầm và
chấn chỉnh, quản lý đối với hoạt động kinh doanh trứng gia cầm. Chi cục thú y đã
chủ động phối hợp Sở Thương mại họp chủ các CSKD trứng gia cầm yêu cầu cải
thiện điều kiện vệ sinh cơ sở, chấn chỉnh quy trình vận chuyển, nhập, vệ sinh khử
trùng bề mặt vỏ trứng, làm sạch trứng. Hiện
nay, định hình tổ chức việc kinh doanh trứng gia cầm trên địa bàn thành phố
theo 03 loại hình:
- Cơ
sở kinh doanh trứng gia cầm cấp 1: Hiện nay có 75 cơ sở đang hoạt động, là
những được phép trực tiếp tiếp nhận trứng gia cầm có nguồn gốc từ các tỉnh dưới
hình thức chưa có bao gói, đóng hộp, thực hiện các biện pháp vệ sinh, khử trùng
trứng, sau đó đóng gói, dán nhãn thương hiệu hoàn chỉnh
- Cơ sở kinh doanh trứng gia cầm cấp 2: Hiện nay 127 cơ sở
123 thương hiệu đang hoạt động, là cơ sở không đủ điều kiện thực hiện
các biện pháp nhằm đảm bảo an toàn sinh học, chỉ được tiếp nhận nguồn trứng từ
các cơ sở trứng cấp 1 hoặc trứng gia cầm có nguồn gốc từ các tỉnh đã đuợc vệ
sinh khử trùng, đóng hộp, dán nhãn thương hiệu hoàn chỉnh.
-
Các cửa hàng, siêu thị, các điểm kinh
doanh bán lẻ chỉ tiếp nhận, tiêu thụ trứng gia cầm đã được sơ chế, khử trùng và
đóng hộp, dãn nhãn thương hiệu hoàn chỉnh
bán trực tiếp cho người tiêu dùng.
Trên thực tế được sự ủng hộ của chính quyền địa phương,
được sự hướng dẫn về kỹ thuật của các ban ngành có liên quan, đã hình thành
nhiều mô hình cơ sở kinh doanh trứng gia cầm được đầu tư cơ sở vật chất, vận
hành quy trình xử lý trứng một cách đồng bộ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
như Ba Huân (Bình Chánh), Vĩnh Thành Đạt, ...Tuy nhiện, vẫn còn một số hộ kinh
doanh sử dụng hộp vỉ trứng có thương hiệu đã qua sử dụng, đánh tráo trứng gia
cầm không rõ nguồn gốc, không qua kiểm dịch của cơ quan thú y.
III. Trứng gia cầm an toàn trong qui trình sản xuất:
- Trong chăn nuôi : Trứng
gia cầm an toàn phải được thu mua từ các cơ sở chăn nuôi tại vùng không có dịch cúm gia cầm, được cơ
quan thú y thực hiện thủ tục kiểm dịch động vật. Đối với gia cầm được tiêm
phòng vaccine cúm gia cầm phải đảm bảo thời gian sau tiêm phòng ít nhất 14
ngày. Trong quá trình chăn nuôi không được sử dụng hoá chất cấm, sử dụng kháng
sinh đúng qui trình.
- Trong khâu
thu mua, vận chuyển: Để đảm bảo cung cấp trứng gia cầm sạch cho thị trường, các
cơ sở kinh doanh chỉ được tiếp nhận nguồn trứng gia cầm có nguồn gốc rõ ràng,
có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan thú y, được vận chuyển bằng phương
tiện chuyên dùng, không vận chuyển trên xe khách, vận chuyển bằng phương tiện
thô sơ hoặc chở chung với các loại hàng hóa khác. Phương tiện vận chuyển phải
có niêm phong của cơ quan thú y nơi xuất phát; phải trình kiểm tra tại các Trạm
Kiểm dịch động vật đầu mối giao thông trên đường vận chuyển.
- Trong khâu sơ chế, vệ sinh trứng: Để
cung cấp nguồn trứng gia cầm an toàn thì trứng gia cầm phải qua công đoạn xử lý
vệ sinh bề mặt nhằm loại bỏ các mầm bệnh... Việc bố trí các khu vực sơ chế trứng
gia cầm phải được bố trí tuần tự một chiều, đảm bảo việc tránh vấy nhiễm chéo
sau mỗi công đoạn. Các công đoạn làm sạch bề mặt vỏ trứng, sơ chế, dán nhãn
hoặc đóng tên thương hiệu trên trứng phải bố trí sắp xếp để thực hiện trên bàn;
không được thực hiện dưới nền, sàn. Cơ sở không được tiến hành sơ chế, kinh
doanh chung với các hình thức kinh doanh khác làm ảnh hưởng đến điều kiện vệ
sinh cơ sở và sản phẩm sau sản xuất. Không sắp xếp đầy trứng trong phòng xông,
phải có khoảng trống đan xen giữa những khối vỉ trứng để đảm bảo đối lưu khí
xông. Cơ sở phải hợp đồng với doanh nghiệp có chức năng xử lý rác để xử lý
trứng hư hỏng loại thải. Trứng trước khi xuất ra khỏi cơ sở phải đảm bảo đã
được làm sạch bề mặt vỏ và tiêu độc khử trùng.Hàng ngày, sau ca sản xuất phải
vệ sinh mặt bằng, thiết bị, dụng cụ; trứng xử lý tiêu hủy đưa ra nơi riêng biệt
để đưa đi xử lý. Định kỳ khám sức khỏe cho người lao động theo qui định cuả
ngành y tế. Người trực tiếp tiếp xúc với trứng trong quá trình sơ chế phải được
trang bị bảo hộ lao động (tạp dề, khẩu trang, găng tay).
- Kinh doanh tiêu thụ trứng gia cầm: Các điểm
kinh doanh trứng gia cầm chỉ được kinh doanh trứng có nguồn gốc rõ ràng, đã được
kiểm dịch của cơ quan thú y, có bao bì nhãn hiệu rõ ràng.
Để bảo vệ sức
khỏe cho bản thân và gia đình, người tiêu dùng chỉ nên chọn trứng gia cầm có
nguồn gốc rõ ràng, được bao gói, đóng họp có nhãn mác, thương hiệu đơn vị sản
xuất, tuyệt đối không nên sử dụng nguồn trứng gia cầm trôi nỗi, không rõ nguồn
gốc.
CHI CỤC
THÚ Y TP HỒ CHÍ MINH